W procesie udzielania kredytów banki często wymagają udziału dodatkowej osoby, która przejmie część odpowiedzialności za spłatę zobowiązania. Taką osobą jest poręczyciel, potocznie nazywany żyrantem. Obie nazwy oznaczają to samo, jednak w dokumentach bankowych stosuje się termin „poręczyciel”. Funkcja ta jest formą zabezpieczenia dla banku – w przypadku problemów ze spłatą przez głównego kredytobiorcę instytucja finansowa może dochodzić należności także od poręczyciela.
🛡️ Poręczyciel kredytu – prawa i odpowiedzialność
Poręczenie polega na przejęciu odpowiedzialności za spłatę kredytu zgodnie z zapisami Kodeksu cywilnego (art. 876–887). Oznacza to, że jeśli kredytobiorca opóźnia się z regulowaniem rat, bank ma prawo żądać spłaty całej zaległej kwoty również od poręczyciela. Poręczyciel otrzymuje dostęp do informacji o spłacie kredytu i ma prawo monitorować jego status, ale przede wszystkim ponosi pełną odpowiedzialność finansową do czasu całkowitego zamknięcia zobowiązania.
📌 Kiedy wymagany jest poręczyciela?
Choć każda sprawa analizowana jest indywidualnie, istnieje kilka typowych sytuacji, w których bank może zażądać poręczenia:
- niewystarczająca zdolność kredytowa – zbyt niskie dochody lub wysokie koszty stałe,
- słabsza historia kredytowa – opóźnienia powyżej 30 dni lub liczne zapytania kredytowe,
- duża liczba zobowiązań poza bankowych,
- wiek kredytobiorcy, szczególnie poniżej 21 lat lub powyżej 75 lat.
Wymóg poręczyciela nie jest jednak automatyczny. Często zależy od kwoty kredytu, rodzaju produktu oraz oceny ryzyka przez bank. Poręczyciel zwiększa szanse na pozytywną decyzję, ale jednocześnie przenosi na siebie realne obciążenie finansowe.
Czy żyrant może sam starać się o kredyt?
To możliwe, ale zależy od dwóch kluczowych czynników:
1️⃣ Terminowość spłaty poręczanego kredytu: jeśli na poręczanym kredycie występują opóźnienia do 30 dni, banki zwykle oczekują wyrównania zaległości i odczekania przynajmniej jednego cyklu rozliczeniowego. Opóźnienia powyżej 30 dni powodują trwałe obniżenie scoringu BIK, co — zgodnie z praktyką banków — może blokować dostęp do finansowania nawet przez 12 miesięcy.
2️⃣ Wpływ poręczenia na zdolność kredytowa: w raportach BIK poręczyciel ma wykazaną pełną ratę kredytu, tak jakby był jego współkredytobiorcą. Tym samym bank wlicza całe zobowiązanie do oceny zdolności. W praktyce oznacza to, że nawet poręczenie niewielkiego kredytu gotówkowego może uniemożliwić zaciągnięcie kredytu hipotecznego lub konsolidacyjnego.
⚠️ Podsumowanie – konsekwencje poręczenia kredytu
Poręczenie to pełnoprawne zobowiązanie, a nie formalność. Decyzja o zostaniu żyrantem powinna być świadoma, ponieważ wpływa na:
- zdolność kredytową,
- historię kredytową w BIK,
- ryzyko przejęcia długu po kredytobiorcy,
- możliwość zaciągania własnych kredytów przez kolejne lata.
Z uwagi na długie okresy kredytowania — nawet do 10–12 lat — poręczenie może ograniczyć możliwości finansowe poręczyciela na bardzo długi czas.
