Kiedy bierzesz kredyt, jednym z kosztów, który często pojawia się obok oprocentowania i ewentualnego ubezpieczenia, jest prowizja od kredytu bankowego. To opłata związana z udzieleniem kredytu — bank ją pobiera, ponieważ ponosi koszty związane z oceną ryzyka, przygotowaniem umowy, weryfikacją klienta itp.
⚙️ Czym jest prowizja od kredytu bankowego?
Prowizja to opłata, którą bank nalicza przy uruchomieniu kredytu. Może dotyczyć różnych czynności:
- przygotowania umowy kredytowej,
- oceny zdolności kredytowej,
- „przyznania” środków (czyli ich uruchomienia).
Nie wszystkie kredyty muszą być obciążone prowizją — niektóre oferty mają „0 proc. prowizji”, ale w zamian mogą mieć wyższe oprocentowanie lub inne koszty (np. ubezpieczenie).
📊 Jak duża może być prowizja od kredytu?
Wysokość prowizji zależy od wielu czynników: zdolności kredytowej klienta, kwoty kredytu, ryzyka, jakie bank widzi w danym kredytobiorcy. W praktyce prowizje mogą wahać się od 0% aż do kilkunastu procent wartości kredytu. W niektórych przypadkach, szczególnie przy dużych lub trudniejszych kredytach, prowizja może być bardzo wysoka — nawet kilkanaście procent, choć to mniej typowe.
Warto jednak pamiętać: najtańszy kredyt to nie zawsze ten bez prowizji. RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania) pokazuje całkowity koszt kredytu — uwzględnia nie tylko prowizję, ale także oprocentowanie i inne opłaty.
🔁 Prowizja przy ponownym uruchomieniu (np. kredyt odnawialny)
W przypadku kredytu odnawialnego banki mogą pobierać prowizję ponownie, kiedy kredyt zostaje „odnowiony” — czyli po upływie określonego czasu, jeśli klient chce przedłużyć ten limit zadłużenia. Zatem warto dopytać przy uruchamianiu kredytu tego typu, jaka będzie prowizja przy jego odnowieniu.
🛑 Prowizja a wcześniejsza spłata kredytu
Częsty mit: banki zawsze doliczają prowizję, jeśli kredyt spłacisz wcześniej. To nie do końca prawda:
- Zgodnie z UOKiK i przepisami, prowizja za wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego jest zakazana w pewnych warunkach,
- Jeśli kredyt zostanie spłacony przed terminem, bank musi proporcjonalnie obniżyć całkowity koszt kredytu — w tym prowizję, jeśli takowa została pobrana,
- Limity prowizji przy wcześniejszej spłacie: jeśli do końca umowy zostało więcej niż 12 miesięcy, prowizja nie może być wyższa niż 1% spłacanej części kredytu; jeśli mniej niż 12 miesięcy — max 0,5%,
- Dodatkowo prowizja nie może przekraczać odsetek, które pozostałyby do zapłaty zgodnie z umową, ani rzeczywistych kosztów banku związanych z wcześniejszą spłatą,
- Jeżeli kredyt spłacisz wcześniej, możesz wystąpić o zwrot części prowizji — Rzecznik Finansowy potwierdza, że to możliwe i powinno być rozliczane proporcjonalnie.
Na co zwrócić uwagę jako kredytobiorca?
- Porównuj oferty kompleksowo — nie patrz tylko na prowizję, ale na całkowity koszt kredytu (RRSO).
- Sprawdź umowę kredytową — czy prowizja jest, ile wynosi i kiedy jest pobierana.
- Zapytać o prowizję przy odnowieniu, jeśli bierzesz kredyt odnawialny.
- Przy wcześniejszej spłacie — sprawdź, czy umowa przewiduje prowizję, jakie limity obowiązują, i czy możesz uzyskać zwrot części kosztów.
- W razie wątpliwości — zasięgnij porady doradcy kredytowego lub prawnika, żeby uniknąć niekorzystnych zapisów.
