Codzienne korzystanie z bankowości internetowej, posiadanie kont, kart czy kredytów sprawia, że kontakt z instytucjami finansowymi stał się nieuniknioną częścią życia. Dlatego warto znać prawa kredytobiorcy oraz obowiązki jakie ciążą na bankach i doradcach. Znajomość tych zasad pozwala skutecznie egzekwować swoje uprawnienia i unikać błędnych decyzji finansowych.
Obowiązki informacyjne banku
Bank ma obowiązek rzetelnie i jasno poinformować klienta o wszystkich kosztach i warunkach oferowanego kredytu. Dotyczy to m.in. oprocentowania, prowizji, ubezpieczeń, całkowitej kwoty do zapłaty oraz konsekwencji braku terminowej spłaty.
Zgodnie z Ustawą o kredycie konsumenckim (Dz.U. 2011 nr 126 poz. 715) bank przed podpisaniem umowy musi przekazać klientowi formularz informacyjny zawierający pełny koszt kredytu. Dokument ten ma pomóc porównać oferty różnych instytucji i świadomie wybrać najtańszą.
Każdy produkt bankowy (konto osobiste, karta kredytowa, kredyt gotówkowy) posiada również tabelę opłat i prowizji, którą pracownik ma obowiązek udostępnić klientowi jeszcze przed podpisaniem umowy.
Prawo do odstąpienia od umowy kredytowej
Jednym z najważniejszych uprawnień kredytobiorcy jest prawo do odstąpienia od umowy kredytowej w ciągu 14 dni od jej podpisania.
➡️ Nie trzeba podawać przyczyny rezygnacji.
➡️ Kredytobiorca zwraca bankowi jedynie kwotę pożyczonego kapitału bez prowizji czy opłat dodatkowych.
➡️ Bank nie może naliczyć żadnych kar ani sankcji.
Wyjątek stanowią kredyty konsolidacyjne – jeśli środki zostały już przekazane do spłaty innych zobowiązań, odstąpienie może być niemożliwe.
🕒 Masz czas na decyzję
Bank nie może wymuszać natychmiastowego podpisania umowy. Propozycja kredytu jest ważna przez określony czas – zazwyczaj od 7 do 14 dni – i w tym okresie klient może spokojnie przeanalizować ofertę lub skonsultować ją z doradcą finansowym.
W przypadku kredytów hipotecznych czas i zasady działania banków są ściśle określone. Zgodnie z Ustawą o kredycie hipotecznym z 2017 roku, instytucja ma maksymalnie 21 dni na wydanie decyzji od dnia złożenia kompletnego wniosku.
Prawo do rzetelnej obsługi i uczciwych informacji
Bank oraz jego pracownicy mają obowiązek przedstawiać informacje w sposób jednoznaczny, zrozumiały i niewprowadzający w błąd (zgodnie z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Kredytobiorca powinien mieć możliwość zadania pytań dotyczących każdej części umowy i otrzymania odpowiedzi w formie pisemnej.
Doradca nie może sugerować rozwiązań, które nie odpowiadają sytuacji finansowej klienta. W razie naruszeń klient ma prawo złożyć reklamację, a następnie skargę do Rzecznika Finansowego lub UOKiK.
Podsumowanie
Zrozumienie własnych praw to najlepszy sposób na uniknięcie błędów i nieuczciwych praktyk. Kredytobiorca ma prawo do:
✅ pełnej informacji o kosztach,
✅ odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni,
✅ kopii umowy i dokumentów,
✅ rozpatrzenia reklamacji w terminie 30 dni,
✅ ochrony swoich danych osobowych zgodnie z RODO.
Świadome korzystanie z tych praw pozwala uniknąć nieporozumień i utrzymać kontrolę nad finansami.
