Zaciągnięcie kredytu, niezależnie od celu — gotówkowego, konsolidacyjnego czy hipotecznego — to zobowiązanie, które może ciążyć przez wiele lat. Warto więc wiedzieć, że w pewnych sytuacjach ustawodawca przewidział możliwość wycofania się z takiej decyzji i to bez konieczności podawania przyczyny. Przyjrzyjmy się, kiedy, jak i na jakich warunkach można skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy kredytu.
📜 Podstawa prawna
Prawo do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki reguluje Ustawa o kredycie konsumenckim z 12 maja 2011 r. W art. 53 ust. 1 czytamy:
Konsument ma prawo, bez podania przyczyny, do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy.
Dodatkowo:
- Jeżeli umowa nie zawiera wszystkich wymaganych informacji (art. 30 ustawy), termin 14 dni zaczyna biec od dnia ich dostarczenia,
- Kredytodawca lub pośrednik musi przy zawarciu umowy wręczyć konsumentowi — na trwałym nośniku — wzór oświadczenia o odstąpieniu z danymi kredytodawcy.
🕒 W jakim czasie można odstąpić?
Konsument ma 14 dni od podpisania umowy kredytowej na złożenie oświadczenia o odstąpieniu. Liczy się data nadania (np. nadania listu poleconego) lub potwierdzenia wysłania dokumentu elektronicznie — nie moment doręczenia.
Jeśli umowa nie spełnia wymogów formalnych (np. brak wszystkich elementów określonych w art. 30 ustawy), termin 14 dni biegnie od dnia uzupełnienia tych informacji.
Jak wygląda procedura?
- Kredytodawca wręcza lub udostępnia wzór oświadczenia o odstąpieniu.
- Kredytobiorca wypełnia oświadczenie:
- dane własne (imię i nazwisko, adres),
- dane kredytodawcy (nazwa/siedziba),
- numer umowy kredytowej, data zawarcia.
- Złoży oświadczenie przed upływem 14-dniowego terminu — najbezpieczniej listem poleconym lub e-mailem w formie trwałej.
- Po złożeniu oświadczenia kredytobiorca jest zobowiązany w terminie 30 dni od jego złożenia zwrócić kredytodawcy kwotę wypłaconego kredytu oraz odsetki za okres korzystania ze środków — zgodnie z art. 54 ustawy.
❗ Skutki odstąpienia od umowy kredytowej
- Umowa traktowana jest jakby nigdy nie została zawarta — nie powinna wpłynąć negatywnie na historię w Biuro Informacji Kredytowej (BIK) pod warunkiem zwrotu środków w terminie,
- Konsument nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem, z wyjątkiem naliczonych odsetek za okres korzystania ze środków oraz ewentualnych opłat publicznoprawnych (np. podatków),
- Po upływie terminu 14 dni odstąpienie wymaga zgody obu stron lub wyroku sądu — prawo do odstąpienia wówczas wygasa.
Podsumowanie
Prawo do odstąpienia od umowy kredytu konsumenckiego to ważny mechanizm ochronny dla klienta, który w ciągu 14 dni może się wycofać z decyzji — bez konieczności podawania powodów. Kluczem jest:
- szybkie złożenie oświadczenia przed upływem terminu,
- zwrot wypłaconego kredytu wraz z odsetkami w terminie 30 dni,
- upewnienie się, że umowa zawiera wszystkie wymagane info (art. 30 ustawy).
Jeśli zastanawiasz się nad konkretną sytuacją, warto skonsultować ją z doradcą finansowym lub prawnikiem — by zrozumieć wszelkie konsekwencje i uniknąć niepotrzebnych kosztów.
