Kredyty są jedną z najpopularniejszych form finansowania potrzeb konsumenckich i inwestycyjnych. Mogą służyć do zakupu mieszkania, samochodu, sprzętu AGD, realizacji remontu czy rozwoju firmy. Jednak nie każdy wniosek o kredyt kończy się decyzją pozytywną. Bank ma obowiązek ocenić ryzyko związane z udzieleniem finansowania i może odmówić jego przyznania.
Jak wygląda analiza zdolności kredytowej? 📊
Podstawą decyzji kredytowej jest ocena zdolności kredytowej, którą reguluje art. 70 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. Bank sprawdza, czy klient jest w stanie terminowo spłacać zobowiązanie wraz z odsetkami. Analiza obejmuje m.in.:
- dochody – źródło, wysokość i stabilność wynagrodzenia,
- formę zatrudnienia – preferowana jest umowa o pracę na czas nieokreślony, choć banki coraz częściej uwzględniają także umowy cywilnoprawne czy działalność gospodarczą,
- historię kredytową w Biurze Informacji Kredytowej (BIK) – nieterminowe spłaty z przeszłości obniżają wiarygodność,
- zobowiązania bieżące – np. inne kredyty, pożyczki, karty kredytowe, limity w koncie,
- wydatki stałe – utrzymanie gospodarstwa domowego, dzieci, alimenty,
- wiek i sytuację rodzinną – liczba osób na utrzymaniu, stan cywilny, wiek kredytobiorcy.
Na tej podstawie bank wylicza wskaźnik DTI (debt-to-income), czyli stosunek rat kredytowych do dochodu netto. W Polsce, zgodnie z zaleceniami Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), przyjmuje się, że rata kredytu nie powinna przekraczać 40–50% miesięcznego dochodu klienta.
Odmowa udzielenia kredytu – najczęstsze powody 🛑
- Zbyt niskie dochody – rata kredytu przekroczyłaby bezpieczny próg DTI,
- Niestabilne zatrudnienie – umowy krótkoterminowe, brak ciągłości pracy lub działalności gospodarczej,
- Negatywna historia w BIK – opóźnienia w spłatach powyżej 30 dni są szczególnie niekorzystne,
- Wysokie zadłużenie – aktywne chwilówki, karty kredytowe lub inne kredyty obniżają zdolność,
- Brak zabezpieczenia – w przypadku kredytów hipotecznych konieczny jest wkład własny (co najmniej 20%, choć banki dopuszczają czasem 10% przy dodatkowym ubezpieczeniu),
- Wiek lub sytuacja rodzinna – bardzo młody wiek (brak historii kredytowej) lub bliska emerytura mogą być barierą.
Co zrobić po odmowie?
Odmowa kredytu nie przekreśla dalszych starań. Klient powinien:
- poznać przyczynę odmowy – bank ma obowiązek wskazać, które czynniki wpłynęły na decyzję,
- poprawić swoją sytuację finansową – np. spłacić część długów, zwiększyć dochody, zmienić formę zatrudnienia,
- skorzystać z pomocy doradcy kredytowego, który pomoże w analizie ofert i wyborze odpowiedniego produktu,
- rozważyć współkredytobiorcę – np. małżonka lub członka rodziny, co zwiększa zdolność kredytową,
- spróbować w innym banku – instytucje stosują różne metody oceny ryzyka.
Odmowa udzielenia kredytu niekoniecznie przekreśla szanse na otrzymanie finansowania. Warto zwrócić się w takiej sytuacji do biura kredytowego, które analizując sytuację klienta, będzie w stanie wybrać osiągalne formy finansowania.
